Anafranil

Wat is Anafranil?

Anafranil bevat clomipramine, een tricyclisch antidepressivum dat in Europa wordt gebruikt bij de behandeling van depressies, angststoornissen en — als eerste keus bij veel artsen — obsessief-compulsieve stoornis (OCS). Het middel verhoogt de beschikbaarheid van serotonine en noradrenaline in de hersenen, waardoor de stemming, angst en obsessieve gedachten worden verbeterd. De prijs is vanaf €0,29 per tablet.

Werking: serotonine en noradrenaline

Clomipramine remt de heropname van serotonine en noradrenaline in de synapsen, waardoor de concentratie van deze neurotransmitters toeneemt en de signalering wordt versterkt. Bij OCS is de serotonine-signalering in de hersenschors en de basale ganglia verstoord; clomipramine herstelt dit evenwicht en vermindert de obsessieve gedachten en rituelen.

Net als de meeste antidepressiva treedt het effect pas na 2 tot 4 weken in. De volledige werking is zichtbaar na 6 tot 8 weken. Stop het middel niet plotseling; verlaag de dosis geleidelijk over enkele weken.

Gebruik en dosering

Bij depressies is de gebruikelijke dosering 75–150 mg per dag, verdeeld over 2 tot 3 doses. Bij OCS kan de arts de dosis verhogen tot 150–250 mg per dag. Neem het middel met voedsel; bij lichte maagklachten is het verstandig om het in te nemen tijdens de maaltijd.

Bijwerkingen en veilig gebruik

Meest gemelde bijwerkingen: lichte misselijkheid, een droge mond, een lichte constipatie, een toegenomen speekselproductie en een lichte vermoeidheid. Deze bijwerkingen zijn het meest uitgesproken in de eerste 2 weken en worden vaak minder naarmate het lichaam gewend raakt. Overleg vooraf met een arts als u hart- of vaatproblemen heeft, of als u andere geneesmiddelen gebruikt — combinaties met MAO-remmers of andere serotonerge middelen moeten vermeden worden.

Prijs Nederland (2026)

Voor de meeste mannen en vrouwen is een SSRI de eerste keus; clomipramine wordt ingezet wanneer een SSRI niet voldoende werkt, of bij OCS waarbij clomipramine het sterkste bewijs heeft.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen Anafranil en een reguliere SSRI?

Anafranil (clomipramine) werkt op zowel serotonine als noradrenaline, terwijl een SSRI (zoals Paroxetine of Citalopram) selectief op serotonine werkt. Clomipramine heeft het sterkste bewijs bij OCS, maar heeft meer bijwerkingen dan een SSRI.

Kan ik Anafranil combineren met een SSRI?

Meestal niet — de combinatie verhoogt het risico op een serotoninesyndroom. Overleg met uw arts als u overweegt om van het ene middel naar het andere over te schakelen; het overgangseffect duurt meestal 2 tot 4 weken.

Hoe lang moet ik het gebruiken?

Na een eerste episode van depressie of OCS wordt een behandeling van minimaal 6 tot 12 maanden aanbevolen. Bij OCS is een langdurige behandeling (meer dan 2 jaar) vaak nodig om een recidief te voorkomen.